|
İç denetim, organizasyonların kendi bünyelerinde kurulan veya bu konuda uzman firmalar tarafından sistematik bir metodoloji izleyerek organizasyonun iç kontrol sistemini inceleyen meslektir. İç denetim, organizasyonun süreçlerini, prosedürlerini ve faaliyetlerini inceleyerek iç kontrol sistemi içerisinde oluşmuş aksaklıkları belirler ve bu aksaklıkların düzeltilmesi için önerilerde bulunur. Organizasyonun kendi bünyesinde kurulu iç denetim biriminin etkinliğinin sağlanmasının birinci koşulu bu birimin organizasyon içinde “bağımsızlığının” temin edilmesidir.
Organizasyonlar iç denetim birimlerini kurup kurmama kararını verirken önem vermeleri gereken noktalar şöyledir:
- Organizasyonun büyüklüğü. Orta ve büyük ölçekli organizasyonlarda iç denetim biriminin olması iç kontrol sisteminin etkinliğini yadsınamayacak ölçüde arttırır.
- Risk faktörlerinin yoğunluğu. Organizasyonun maruz kaldığı risklerin miktarı ve niteliği organizasyonun devamlılığını etkileyecek seviyedeyse iç denetim biriminin kurulması doğru bir karar olur.
- İç denetim sisteminin olası faydaları ölçülmeli, doğuracağı maliyetle karşılaştırılmalı ve karar bu karşılaştırmanın sonucu da göz önüne alınarak verilmelidir.
Sistema organizasyonlara iç denetim birimi kurma kararını vermekte yukarıdaki kriterleri göz önüne alarak yardımcı olmaktadır. Kurulma kararı verildiği takdirde iç denetim biriminin kurulması ve etkinliğinin ve devamının sağlanması konusunda kapsamlı bir danışmanlık hizmeti sunulmaktadır. Ek olarak organizasyonlara iç denetim hizmeti de verilmektedir.
Denetim Komitesi’ne Yönelik Hizmetler:
Türkiye’de Denetim Komitesi uygulaması SPK ve BDDK düzenlemeleri çerçevesinde başlamıştır.
Denetim Komitesi iç denetim birimi gibi aktif olarak denetim yapmaz. Ancak bir organizasyonun aşağıda belirtilen alanlardaki etkinliğini takip etmek ve gözetmekle doğrudan sorumludur:
- Finansal raporlama ve muhasebe kayıtlarının doğruluğu,
- Yasal düzenlemelere ve mevzuata uygunluğun sağlanması,
- Etkin isleyen bir iç kontrol sisteminin varlığı,
- Etkin isleyen bir iç denetim biriminin varlığı,
- Risklerin erkenden saptanması ve yönetilmesi,
- Bağımsız denetçilerin etkinliğinin sağlanması.
Denetim Komitesi, organizasyonun Yönetim Kurulu adına yukarıda sıralanan faaliyetlerini gözetir ve gerekli durumlarda Yönetim Kurulu’nu uyarır. Denetim Kurulu bağımsız bir birim olduğundan organizasyonun İç Denetim biriminin Denetim Kurulu’na rapor etmesi bu birimin de bağımsızlığını garanti eder.
Denetim Komitesi‘nin kurulması SPK mevzuatı doğrultusunda tüm halka acık firmalar için zorunludur. Ayrıca 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, bankalarda Yönetim Kurulu’na bağlı bir Denetim Komitesi kurulmasını zorunlu kılar.
Sistema organizasyonların Denetim Komitelerine yukarıda sıralanan sorumlulukları yerine getirmelerinde yardımcı olacak danışmanlık hizmetlerini sunmaktadır.
|